Medytacje
DUCH I LITERA
 
Lectio
 
Apostoł mówi: Litera zabija, a duch ożywia. Litera zabija tych, którzy pragną poznać tylko same słowa, aby uchodzić za mądrzejszych od innych i zdobyć wielkie bogactwa, i rozdać je krewnym i przyjaciołom.
         I tych zakonników zabija litera, którzy nie chcą postępować według ducha Pisma Bożego, lecz pragną raczej poznawać tylko słowa i wyjaśniać je innym.
         I tych ożywia duch Pisma Bożego, którzy żadnej wiedzy, jaką posiadają i pragną posiąść, nie przypisują ciału, lecz słowem i przykładem odnoszą do Najwyższego Pana Boga, do którego należy wszelkie dobro.
                                                                                  św. Franciszek, Napomnienia 7
Meditatio
W duchowości franciszkańskiej zawsze był aktualny problem napięcia pomiędzy różnymi wartościami. Św. Franciszek w siódmym napomnieniu podejmuje, za św. Pawłem, temat ducha i litery. Biedaczyna przyjął zasadę, że litera zabija, a duch ożywia. Trzeba jednak zadać pytanie, co Biedaczyna rozumiał pod tymi dwoma pojęciami: duch i litera.
Litera w ujęciu tego napomnienia ma wymiar negatywny. Litera zabija, ponieważ nie ma w niej ducha. Co to znaczy? Biedaczyna był zawsze człowiekiem kontemplacji i praktyki. Czytał Słowo Boże, medytował je, pozwolił, by zakorzeniło się ono głęboko w jego umyśle i sercu. Biedaczyna doświadczył wielkiej mocy i słodyczy Bożego Słowa. Jednocześnie doskonale wiedział, że za poznaniem musi iść praktyka. Słowo Boże pozostaje pustą i martwą literą, jeśli nie przełoży się ono na praktykę. Tak więc do treści trzeba dodać ducha, który doprowadzi słuchacza do wypełnienia tego słowa.
Św. Franciszek nie pozostawił po sobie jakiegoś systematycznego traktatu teologicznego. Biedaczyna napisał wiele prostych słów, które miały wystarczyć braciom do tego, aby wiedzieli, w jakim kierunku mają wędrować. Jego słowa zawsze tchnęły wielką troską o to, by za literą zawsze szło życie. Między innymi swoje najważniejsze pismo, Regułę, rozpoczął od stwierdzenia, że Reguła i życie braci mniejszych polega na zachowywaniu Ewangelii. Dlatego reguła, czyli litera, musi pociągać za sobą życie, bo bez tego będzie to tylko utopijny system.
Dalej św. Franciszek używa bardzo mocnych słów: litera zabija tych, którzy pragną poznać tylko same słowa, aby uchodzić za mądrzejszych od innych i zdobyć wielkie bogactwa. Kolejne niebezpieczeństwo związane z literą Słowa Bożego to pokusa, aby potraktować je instrumentalnie. Można poznawać Słowo Boże nie po to, aby nim żyć, ale by z niego żyć. To niebezpieczeństwo grozi szczególnie wszystkim głosicielom Bożego Słowa, którzy za swoją posługę są potem wynagradzani. Granica pomiędzy bezinteresownością a szukaniem zysku jest zawsze bardzo cienka i łatwa do przekroczenia.
Można też, niestety, studiować słowa, po to aby uchodzić za mądrzejszych od innych. Wiedza, która nie łączy się z autentyczną pokorą, bardzo szybko nadyma pychą. Taka nieprawa intencja studiowania słowa praktycznie je niszczy i obraca się przeciw studiującemu i relacjom, jakie ma z innymi. Pycha zawsze odstrasza i niszczy relacje. Słowo Boże nigdy nie może być zinstrumentalizowane i zamienić się w narzędzie, którym pogardza się innymi.  
Biedaczyna na koniec tego napomnienia daje pozytywny przykład, co znaczy być ożywianym przez ducha. I tych ożywia duch Pisma Bożego, którzy żadnej wiedzy, jaką posiadają i pragną posiąść, nie przypisują ciału, lecz słowem i przykładem odnoszą do Najwyższego Pana Boga, do którego należy wszelkie dobro. Tak więc każda wiedza – litera jest darem od Boga. Problem leży jedynie w tym, aby ten dar odpowiednio przyjąć. Dobrze przyjąć dar od Boga, to znaczy odnieść go do Niego i uznać, że pochodzi on od Niego. Duch Pański prowadzi nas zawsze do coraz głębszego ubóstwa duchowego. Wtedy, gdy potrafimy uznać, że wszystko, co poznaliśmy w Słowie Bożym, jest darem od Boga, możemy powiedzieć, że jesteśmy wtedy najbogatsi. Bogactwo to bowiem jest nieprzemijające i nie podlega przemijaniu, tak jak bogactwa materialne.
 
Oratio
 
Prosimy Cię, Panie, udziel nam swego Ducha, aby nas nieustannie ożywiał. Broń nas przed pychą, która pragnie jedynie poznawać po to, aby później innym pokazywać swoją mądrość i wiedzę. Pomóż nam być pełnymi pokory wobec Twojego Słowa, tak aby ono bez przeszkód mogło wypełniać nasze wnętrze. 
Parafia Panewniki
Opactwo w Wąchocku
Prowincja Matki Bożej Anielskiej
Opactwo cystersów w Jędrzejowie
Prowincja Św. Franciszka
Opactwo w Szczyrzycu